Orman Mühendisliği Bölümü İçin Düşünülen Hedefler

Bölümümüz, derslikler ve laboratuarlar itibarıyla fiziki yapısı, akademik personel sayısı, araştırmalar ve yayınlar ile eğitim-öğretim durumu bakımından,  Ülkemizdeki orman mühendisliği bölümleri içinde en önde gelmekte ya da ilk iki orman mühendisliği bölümünden birisi durumundadır.  Ancak, dünyada gelişen ormancılık tekniği ve anlayışına paralel olarak Bölümümüz de kendini yenilemelidir. Bu bağlamda, Orman mühendisliği bölümümüzün hedefleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

Fiziki Yapı Bakımından Hedefler : Son aylarda Bölümümüz fiziki yapısında ve makine, teçhizat vs alımı konusunda dikkate değer değişim ve gelişimler görülmektedir. Bu gelişim ve değişimleri daha da ileriye götürmek üzere, anfilerde yapılan çağdaş değişikliklere paralel olarak  bölümümüzdeki tüm laboratuarlar da gözden geçirilerek, günün koşullarına göre öğretime daha fazla katkı sağlaması bakımından, yeniden bir iç düzenleme yapılmalıdır.  Kullanılmayan tüm malzemeler laboratuarlardan alınarak, olanaklar ölçüsünde çağdaş makine, teçhizat vs ile laboratuarlarımız zenginleştirilmelidir. 

Fakültemiz bünyesindeki mevcut sera, araştırma ve üretme bakımından birçok isteklere karşılık verememektedir. O nedenle, en kısa zamanda modern bir seranın kurulması durumunda, başta Orman Mühendisliği Bölümü olmak üzere, fakültemize bağlı ve fakültemiz dışındaki ilgili bölümlerin gereksinimlerine, günün teknolojisine uygun bir şekilde, rahatlıkla karşılık verilebilecektir. 

Fakültemizin uygun yerinde bir Ormancılık Müzesi’nin kurulması önemli bir gereksinim olarak düşünülmektedir. Bu müzenin çok yönlü yararları olacaktır. 

Akademik Personel Sayısı Bakımından Hedefler:  Bölümümüzdeki akademik personel sayısı, Ülkemizdeki diğer orman mühendisliği bölümlerine göre fazla olmasına karşın, bu sayının yeterli olduğu söylenemez ve kabul edilemez.  Bilimin sınırı olmadığı için bilim adamlarının sayısına da sınır çekmek doğru değildir. Öte yandan, Ülkemiz koşullarında akademik kadrolar konusunda sıkıntıların da olduğu bilinmektedir. Ama buna karşın, mümkün olduğu ölçüde akademik kadromuzun genişletilmesine çaba göstermek gerekir. Kadroların genişletilmesinde çağdaş ormancılık anlayışını ve anabilim dallarımızın mevcut akademik personel sayısını göz önüne almak gerekir. Bu anlamda, öncelikli olarak, eleman sayısı az olan anabilim dallarının eleman sayılarını yükseltmeye gayret ederek, anabilim dalları arasında bir ölçüde de olsa bir denge yaratmaya çalışmak gerekir.

Bölümümüze alınacak olan araştırma görevlilerinin kadrolarının doğrudan fakültemiz kadrosunda olarak bölümümüzde olması gerekir. Mevcut uygulamada görüldüğü gibi, araştırma görevlilerinin kadrolarının başka üniversitelerde ya da Fen Bilimleri Enstitüsü’nde olması durumunda, zaman zaman çeşitli sıkıntılar ortaya çıkmaktadır. Bu da bölümün eğitim-öğretim düzenine ve anlayışına istenmeyen yönde etkili olmaktadır. 

Akademik personel sayısının nasıl olması gerektiği konusunda belli uygulamalar getirilebilir. Bu konu bölüm akademik kurullarında ya da bölüm kurullarında görüşülüp karara bağlanabilir.

Araştırmalar ve Yayınlar Bakımından Hedefler:  Orman Mühendisliği Bölümü’nde son 5 yıllık dönem içerisinde yapılan çalışmaların anabilim dallarına göre dağılımı ilgili tabloda verilmiştir.

Son zamanlarda bölümümüzde çok sayıda araştırmalar yapılmasına rağmen, bu araştırmalardan yeterince yayınların çıkarılamadığı görülmektedir. Burada, proje yürütücüsü ve yardımcıları olarak herkesin daha gayretli olması gereği söz konusudur. Türkçe yayınlar konusunda daha fazla işbirliği gerekmektedir. İngilizce yayın konusunda da bu amaçla Üniversitemizde yeni kurulan İngilizce yayın biriminin katkıları olduğunda yapılacak yayın sayısında artış beklenmektedir.  Dolayısıyla, bundan sonraki yıllarda orman mühendisliği bölümü olarak bilimsel çalışma sayısında önemli oranda artış sağlamak, akademik faaliyetler açısından birinci hedefimizdir.

Araştırmaların münferit ya da belli bir disiplin içinde yapılmasından öte, artık ormancılıkta disiplinler arası ve hatta başka disiplinlerle ortak, araştırıcı sayısının bol olduğu projeler yapmak gerekmektedir. Çünkü, disiplinler arası yapılacak bir araştırmada varılacak sonuçların toplum yararı bakımından daha gerçekçi olduğu kabul edilir. Bu güne kadar  yeterince üzerinde durulmayan çevre koruma, kırsal peyzaj, kent ağaçlandırmaları, biyolojik çeşitlilik gibi konuların çoğunlukla ormancılık mesleği içinde olduğu anlayışından hareketle, bu konularda da araştırmalara hız vermek gerekir. Çünkü, ağacın olduğu her yerde mutlaka ormancılık bilim ve tekniğine gereksinim vardır.

Eğitim-Öğretim Durumunda Hedefler:

25. Ocak. 2005 tarihinde gerçekleştirilen Bölüm Akademik Kurulu toplantısında, bölüm öğretim üyeleriyle yapılan görüşme ve tartışmalar da dikkate alınarak, mevcut eğitim-öğretimle ilgili olarak yeni hedefler aşağıdaki şekilde sıralanmıştır

1) İngilizce hazırlık sınıfı hakkında iki görüş söz konusudur. Ağırlıklı olan birinci görüş, ingilizce hazırlık sınıfının devam etmesi şeklindedir.  Ancak, her dönem bazı mesleki derslerin İngilizce okutulması şimdilik uygun değildir. Bunun yerine, ikinci sınıftan itibaren her dönem bir ders olmak üzere, “İngilizce okuma yazma”, “İş hayatında İngilizce”, “Mesleki İngilizce -I” , “Mesleki İngilizce –II”, “Mesleki İngilizce-III” ve “Mesleki İngilizce-IV” derslerinin okutulması gerekir.

İkincisi ise, ingilizce hazırlık sınıfı ve mesleki derslerin ingilizce olarak alınması öğrencilerin isteğine göre yapılması ve bölümdeki eğitim-öğretim düzenlemesinin de buna göre yapılması şeklindedir.

2) Yaz dönemi öğretimi kaldırılmalıdır. Çünkü, yaz dönemi uygulaması hiçbir zaman gerçek amacına ulaşmamıştır. Başarılı öğrencilere yönelik olarak gerçekleştirilmesi düşünülen  uygulama tamamen başarısız öğrencilere yönelik gerçekleşme alanı bulmuştur.

Yaz dönemi kaldırılınca her iki dönem sonunda ve eylül ayında her ders için final sınavı yerine geçecek olan sınavlar yapılmalıdır. Öğrenci bir dersi belli bir zamanda, örneğin 8 ya da 10 hakta veremezse atılmalıdır.  

3) Eğitim-öğretimle ilgili tüm dersler, çağdaş ormancılık öğretimi ve anlayışına uygun olarak,  saatleri ve içerikleri itibarıyla yeniden gözden geçirilmelidir. Hatta bazı yeni derslerin konulması dahi gerekmektedir. Bu konudaki görüşler farklılıklar göstermektedir. O nedenle derslerin tümü, seçilecek olan  bir komisyonca yeniden görüşülmelidir. Ancak, tüm bölüm öğretim üyelerince ortak verilmek üzere;

Birinci dönemde “Orman Mühendisliğine Giriş (3+0)” dersinin,

Yedinci dönemde “Arazi Uygulaması I  (0+4)” ve “Proje I (3+0)” derslerinin,

Sekizinci dönemde “Arazi Uygulaması II (0+4)”, “Proje II (3+0)” ve “Ormancılıkta Biyolojik Çeşitlilik (3+0)” derslerinin açılması, çağdaş orman mühendisliği öğretimi bakımından gerekli olduğu düşünülmektedir.

Orman işletmeciliğinde odun üretimi yanında bazı yerlerde odun dışı orman ürünlerinin de üretimi söz konusudur. Üstelik bu ürünlerin iç ve dış piyasada satılmasıyla önemli gelirler elde edilmektedir. Günümüzde Orman Genel Müdürlüğü de bu konuya oldukça önem vermektedir. O nedenle, bölümde zorunlu olarak okutulmak üzere  “Odun Dışı Orman Ürünleri (2+0)” ( ya da 3+0) adında bir dersin açılması gereklidir.

Seçmeli dersler 7 ve 8. yarıyılda 2+2 = 4 tane verildiği halde bu miktar korunur ya da 5 ve 6. yarıyıllarda da birer tane açılmak üzere 6’ya da çıkarılabilir. Bu durumda zorunlu seçmeli ders sayısı “Seçmeli ders I”, “Seçmeli ders II”, “Seçmeli ders III”, “Seçmeli ders IV”, “Seçmeli ders V” ve “Seçmeli ders VI” olarak adlandırılabilir.

Mevcut ders programından kaldırılacak olan zorunlu derslerin hepsi seçmeli ders olarak açılmaya devam edebilir.

Seçmeli dersler listesine “Boylu Fidan ve Süs Bitkisi Yetiştiriciliği (2+0)”, “Ağaçlandırma Etüt ve Projelendirme (2+0)”, “Su Ürünleri (2+0)”, “Kırsal Peyzaj (2+1)”, “Kentsel ağaçlandırmalar (2+0)”, “Meşcere Kronolojisi (2+0)” gibi dersler de konulmalıdır.

Orman Mühendisliği öğretimindeki derslere bakıldığında, matematik, kimya, botanik, zooloji, gibi temel derslerin yanında, bu gün hepsi ayrı bir teknik ya da sosyal yükseköğretim konusu olan, meteoroloji, genetik, haritacılık, inşaat, mimarlık, ekonomi, muhasebe, pazarlama, politika, yönetim, hukuk, çevre, istatistik, bilgisayar gibi dersler de okutulmaktadır. Öte yandan; Orman mühendisliği bölümümüzde 5 yıldan beri İngilizce hazırlık sınıfı da mevcut olduğu için, öğretim programı kapsamında tüm dönemlerde ingilizce derslerin de olması kaçınılmazdır. Gerek bu nedenden dolayı ve gerekse yukarıda okutulduğundan söz edilen ders çeşitliliğinden dolayı, 4 yıllık çağdaş, ideal bir orman mühendisliği öğretiminde ders sayılarının fazla olması  da kaçınılmaz olmaktadır. Bu fazlalığın, bazı derslerin “Seçmeli ders” olarak ayrılması nedeniyle bir ölçüde azaltılmış olmasına karşın, yine de buna rağmen, bölümde diğer birçok bölümden daha fazla ders okutulmasının normal olduğu kabul edilmelidir. Çünkü Orman mühendisinin topluma karşı sorumluluğu oldukça kapsamlı ve önemlidir.

4)  Çoğunlukla ara sınav sayısının 1’e indirilmesi istenmektedir. Ders geçme sisteminde de hakim olan görüş, ara sınav etkisi % 30 ve final sınavı etkisi % 70 şeklindedir. İki sınav etkisiyle  % 50’yi bulabilen öğrenci ders geçmelidir. Sınamalı durum kaldırılmalıdır.

Son sınıfta teknik gezinin daha rahat gerçekleşmesi için 8. dönemdeki Amenajman dersi 7. dönemde okutulmalıdır.

3 ve 4. maddede belirtilen değişiklik düşünceleri, yeni kurulacak olan bir komisyonca  kısa zamanda incelemeye alınmalıdır. Değişikliklerin, mümkünse, 2005-2006 eğitim-öğretim yılı başına yetiştirilmesine çalışılmalıdır.

5)  Anabilim dallarına araştırma görevlisi alınırken elemanı en az olan anabilim dallarına ağırlık verilmelidir.

6) Bölümde öğretimin yanı sıra eğitimin de daha iyi şekilde yürütülmesi asıl hedefler arasındadır. Bunun için gerek görüldüğünde, öğretim üyeleriyle ve öğretim üyesi yardımcılarıyla önemli eğitim-öğretim konularında konuşmak, tartışmak ve sonunda sağlıklı kararlara ulaşmak amacıyla akademik toplantılar yapılmaya başlanmıştır. Bu toplantıların yılda en az ikişer kez yapılmasının geleneksel hale getirilmesi düşünülmüştür. Bu toplantıların kapsamının genişletilerek, araştırma ve yayın konularını da içermesi ve bu bağlamda dayanışma ve paylaşımcılık  anlayışının daha da ileriye götürülmesi hedeflenmiştir. 

Bölüm öğrencileriyle de yılda en az iki kez toplanılması ve onların çeşitli sorunlarının çözüme ulaştırılması hedeflenmektedir. Öğrencilerle, gerektiğinde bire bir olarak da görüşmelerde bulunarak onların kişiliklerinin daha üst düzeylere çıkarılması hedeflenmektedir. Arazi uygulaması ve proje derslerinin zorunlu olmasının bu anlamda da etkili ve önemli olduğu düşünülmektedir. Öte yandan bu amaçlar doğrultusunda, derslerin de teorikten ziyade, mümkün olduğu ölçüde uygulamalı ve bire bir okutulmasında yarar görülmektedir.

7) Teknik gezi, orman mühendisliği eğitimi ve öğretiminin vazgeçilmez bir parçasıdır. Çeşitli olanaksızlıklar nedeniyle son yıllarda sürekli olarak Sinop ve Kastamonu Orman Bölge Müdürlüklerine teknik geziler düzenlenmiştir. Olanaklar ölçüsünde teknik gezi yönünün değiştirilmesi gerekir. Hatta Ülkemiz sınırları dışına dahi teknik gezi düzenlenmesi için olanaklar araştırılmalıdır ve gereken hazırlıklara başlanmalıdır. Teknik gezi daha ziyade son sınıf öğrencileriyle yapıldığı halde, yalnız akademik elemanlarla da yılın her hangi bir zamanında gruplar halinde gerçekleştirilebilir. 

Orman Genel Müdürlüğü ile görüşülerek, Trabzon Bölge Müdürlüğü ormanlarında ve mümkünse daha uzakta ikinci bir orman bölge müdürlüğü ormanlarında, her yıl birkaç  gün için sürekli olarak bölümümüz eğitim öğretimine hitap edecek şekilde, öğrencilerin ve ilgili öğretim üyelerinin barınabileceği baraka tipideki yapılar yapılması için şimdiden ilgililerle görüşmekte yarar olacağı düşünülmektedir. Bu barakaların yakın çevresindeki ormanlar araştırma ve uygulama amaçlı olarak kullanılmalıdır.

8) Orman Mühendisliği Bölümünün görevi, tüm yeniliklere en kısa zamanda ulaşarak daima ileriye gitmektir. Amaç,  Ülkemizdeki tüm orman mühendisliği bölümleri için örnek alınabilecek bir bölüm oluşturmak olmalıdır. Tüm öğretim üyeleri ve yardımcıları, idari personel ve öğrenciler sürekli olarak sorumluluklarının bilincinde olurlarsa, bu amaç kısa zamanda gerçekleşecektir.  11. Mart. 2005

Prof. Dr. Ali DEMİRCİ
BÖLÜM BAŞKANI

Anasayfa