KTÜ ORMAN FAKÜLTESİ ORMAN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ’NÜN
 MEVCUT YAPISI VE HEDEFLERİ 

Orman; birbirlerinin yakınında duran, kendine özgü bitki ve hayvan dünyası ile iklim ve toprağa sahip ağaçların tümüdür. Bu tanımlamadan anlaşılacağı gibi, Orman Mühendisi’nin ilgi alanı yalnız ağaç ya da ağaç toplulukları değil, bunların yanı sıra diğer tüm canlı ve cansız varlıkların ilişki içinde olduğu ekosistem bütünlüğüdür. Bu varlıkların ve varlıklar arasındaki ilişkilerin tümü değişik ortamlarda değişik değer ve öneme sahip olurlar.

Ormanın en önemli yapı taşı sayılan ağaçların olmadığı yerde hayat da olmaz. İnsanlar, var oldukları yıllardan beri ağaçların bulundukları alanlarda yaşamışlardır. Yaşamları için mutlaka ağaçlardan bir şekilde yararlanmak zorunda kalmışlardır. Tüm insanların ve hatta birçok hayvan ve bitkinin yaşamına doğrudan etkili olan ormanın, bu etkilerini sürekli kılması için iyi yetişmiş, ormancılığı çok iyi bilen orman mühendislerine gerek vardır.  

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, bir orman mühendisi aşağıda belirtilen özelliklere sahip olmalıdır:

1) Ormanlardaki tüm ağaçları ve ağaçlar dışındaki tüm bitki ve hayvanları tanır ve bilir.

2) Ormanlarının yapılarını,  yapılarının değişimini, buna etkili olan ekolojik faktörleri ve  ormanların  değerini bilir.  

3) Ormanların korunmasına yönelik her türlü bilgiyi bilir ve gerekli önlemleri alır.

4) Planlı olarak yeni ormanlar kurar. Doğal ormanları odun üretimini de göz önüne alarak yetiştirir, gençleştirir. Bunlar için gerekli olan tüm teknik bilgileri bilir.  Odun üretimi dışında görevleri olan ormanları da amacına en uygun şekilde yetiştirir ve işletir.

5) Ormanda yapılacak olan işler konusunda ormanın planlanması için gereken bilgileri toplar, değerlendirir ve sonra planlamayı gerçekleştirir.

6) Ormancılıktaki hukuk, muhasebe, ekonomi, pazarlama, yönetim işlerini bilir.

7) Ulusal ormancılık politikaları geliştirir ve mevcut politikaların uygulanmasını takip eder.

8) Son zamanlarda uluslararası düzeyde önemi vurgulanmış olan “Çevre Koruma” görevini ciddi şekilde yerine getirir. Aynı şekilde “Biyolojik Çeşitlilik” konusuna da çok önem vermiş olup bu konuda çok inançlı, dikkatli ve duyarlı davranması gerektiğinin bilincindedir.  

Orman mühendisi, başta Orman Genel Müdürlüğü olmak üzere devletin çeşitli kurumlarında görev alır. Serbest olarak çalışan orman mühendisleri her türlü orman işlerini yaparlar ya da yapılan işleri takip ederler. Buna paralel olarak, orman ağaçlarının tohum, fidanlık ve ağaçlandırma işleriyle ilgilendiği gibi park, bahçe vb yerlerdeki ağaçlar ve süs bitkilerinin üretilmesi, yetiştirilmesi ve bakım işleriyle de ilgilenir.  Tüm bu işlerin gerçekleşmesi sırasında gerekli projeleri hazırlar ve uygularlar. Öte yandan, serbest orman mühendisleri mahkemelerde ormanla ilgili davalarda bilirkişilik de yaparlar.

Orman mühendisinin bilmesi gereken bilgiler ve yaptıkları işler göz önüne alındığında, çalışma alanının, denizden dağların en yüksek noktalarına kadar her yer olduğu anlaşılmaktadır. Onun için orman mühendisi her an atik, çevik, sportmen, pratik çözüm bulan, doğayı seven, toplumsal, sosyal olmalıdır. Öte yandan, orman mühendisinin görevi nedeniyle muhatap olduğu insanlar  toplumun her kesiminden olduğundan, orman mühendisleri de toplumun her kesimiyle kaynaşabilecek, uzlaşabilecek üstün bir sosyal yapıya sahip olmalıdır.

Ormanların topluma sunduğu hizmetler çok çeşitlidir. Bu hizmetler, ekolojik, sosyal ve ekonomik olarak gruplandırılır. Ekolojik hizmetler, erozyon önleme, iklim koruma ve doğayı koruma hizmetleri şeklinde alt gruplara ayrılır. Sosyal hizmetler, hidrolojik, toplum sağılığı, estetik, rekreasyon, ulusal savunma ve bilimsel hizmetler şeklinde alt gruplara ayrılır. Ekonomik hizmetler de odun hammaddesi üretimi ve odun dışı ürün üretimi hizmetleri şeklinde alt gruplara ayrılırlar. Geçmiş yıllarda ormanın asıl görevinin odun üretimi olduğunun sanıldığı ve o nedenle ormana bu doğrultuda müdahale edildiği halde bu gün ormanların görevlerinin, ekosistem bütünlüğü kapsamında, çok ve çeşitli olduğu kabul edilmektedir. Ormanların bu görevleri sürekli olarak yerine getirebilmesi için, varlıklarının da en iyi şekilde sürdürülmesi gerekir. Nitekim bu anlayışa uygun olarak 1970’li yıllardan itibaren, uluslararası düzeyde bir çok toplantılar yapılmış ve ormanların korunmasıyla ilgili olarak, geniş kapsamlı çeşitli kararlar alınmıştır. İşte orman mühendisi yalnız ağaçlar bakımından değil, bunların yanı sıra diğer tüm canlı ve cansız varlıklar hakkında da bilgi ile donatılmış olmak durumunda ve zorundadır. Ormanın üstlendiği değişik hizmetlerin en iyi şekilde sunulması, ancak ilgili orman mühendisinin o konuda en iyi bilgilerle donatılmış olması durumunda mümkün olur. Bu da güçlü bir orman mühendisliği eğitimi ve öğretimi ile mümkün olur. Ülkemizde ve dünyada ormancılığa bakış açısı, ormanların önemi anlaşıldıkça, daha da genişlemektedir. Buna paralel olarak, orman mühendislerinin zaten çok ve çeşitli olan görevleri de artmaktadır. Bu bağlamda, aşağıda Orman Mühendisliği Bölümümüzün mevcut yapısı (Anabilim dalları, laboratuarlar, okutulan dersler, yapılan çalışmalar vs)  hakkında bilgiler verilmiş olup daha sonra da, çağdaş ormancılık anlayışına paralel olarak, yeni hedeflerimiz hakkında açıklamalar yapılacaktır. 

Anasayfa